LAW2102
📍 พิกัดสั่งซื้อ
ซื้อหนังสือ & ข้อสอบ (เล่ม/มีคำอธิบาย): Sheet and Book
ซื้อหนังสือ: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
เพิ่มเติม
1. วิชา LAW (ทั้งหมด)
2. วิชา LAW2102
แนวข้อสอบนี้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางในการอ่านหนังสือ กรณีต้องการคำอธิบาย/วินิจฉัยรูปแบบเต็ม สามารถสั่งซื้อได้จากลิงก์ด้านบนหรือคลิกด้านล่าง
ข้อ 1 จันทร์เป็นลูกหนี้ อังคารเป็นเจ้าหนี้ในหนี้เงินสองหมื่นบาท เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระซึ่งกำหนดไว้ตามวันเวลาแห่งปฏิทิน จันทร์ได้ชำระหนี้ให้แก่อังคารครบจำนวน โดยวิธีโอนเงินทางโทรศัพท์เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของอังคาร แต่ปรากฎว่าอังคารปฏิเสธไม่ยอมรับการชำระหนี้ด้วยวิธีการดังกล่าว โดยต้องการให้ชำระด้วยเงินโดยตรง
ดังนี้ ให้วินิจฉัยว่าใครตกเป็นผู้ผิดนัด เพราะเหตุใด
หลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 204 – ถ้าหนี้ถึงกำหนดชำระแล้ว และภายหลังแต่นั้นเจ้าหนี้ได้ให้คำเตือนลูกหนี้แล้ว ลูกหนี้ยังไม่ชำระหนี้ไซร้ ลูกหนี้ได้ชื่อว่าผิดนัดเพราะเขาเตือนแล้ว
ถ้าได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้ตามวันแห่งปฏิทิน และลูกหนี้มิได้ชำระหนี้ตามกำนดไซร้ ท่านว่าลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัดโดยมิพักต้องเตือนเลย วิธีเดียวกันนี้ท่านให้ใช้บังคับแก่กรณีที่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าก่อนการชำระหนี้ ซึ่งได้กำหนดเวลาลงไว้อาจคำนวณนับได้โดยปฏิทินนับแต่วันที่ได้บอกกล่าว
มาตรา 207 – ถ้าลูกหนี้ขอปฏิบัติการชำระหนี้ และเจ้าหนี้ไม่รับชำระหนี้นั้นโดยปราศจากมูลเหตุอันจะอ้างกฎหมายได้ไซร้ ท่านว่าเจ้าหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด
มาตรา 208 – การชำระหนี้จะให้สำเร็จผลเป็นอย่างใด ลูกหนี้จะต้องขอปฏิบัติการชำระหนี้ต่อเจ้าหนี้เป็นอย่างนั้นโดยตรง
แต่ถ้าเจ้าหนี้ได้แสดงแก่ลูกหนี้ว่า จะไม่รับชำระหนี้ก็ดี หรือเพื่อที่จะชำระหนี้จำเป็นที่เจ้าหนี้จะต้องกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งก่อนก็ดี ลูกหนี้จะบอกกล่าวแก่เจ้าหนี้ว่าได้เตรียมการที่จะชำระหนี้ไว้พร้อมเสร็จแล้ว ให้เจ้าหนี้รับชำระหนี้นั้น เท่านี้ก็นับว่าเป็นการเพียงพอแล้ว ในกรณีเช่นนี้ท่านว่าคำบอกกล่าวของลูกหนี้นั้นก็เสมอกับคำขอปฏิบัติการชำระหนี้
มาตรา 320 – อันจะบังคับให้เจ้าหนี้รับชำระหนี้แต่เพียงบางส่วน หรือให้รับชำระหนี้เป็นอย่างอื่นผิดไปจากที่จะต้องชำระแก่เจ้าหนี้นั้น ท่านว่าหาอาจจะบังคับได้ไม่
คำวินิจฉัย: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)
สรุป: การขอปฏิบัติการชำระหนี้โดยมิชอบของจันทร์มีผลทำให้จันทร์ตกเป็นผู้ผิดนัด ส่วนการที่อังคารปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้ของจันทร์โดยวิธีดังกล่าว ไม่ทำให้อังคารตกเป็นผู้ผิดนัด
ข้อ 2 จันทร์เช่าปั๊มน้ำมันของอังคารมาดำเนินกิจการ พุธทำละเมิดให้หลังคาปั๊มน้ำมันเสียหาย จันทร์ได้ใช้ค่าซ่อมแซมจำนวนเงิน 200,000 บาทให้แก่อังคารแล้ว
ดังนี้ ให้วินิจฉัยว่าจันทร์จะเรียกร้องให้พุธผู้ทำละเมิดรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายจำนวน 200,000 บาทนั้นให้แก่ตนได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
หลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 226 – บุคคลผู้รับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ ชอบที่จะใช้สิทธิทั้งหลายบรรดาที่เจ้าหนี้มีอยู่โดยมูลหนี้ รวมทั้งประกันแห่งหนี้นั้นได้ในนามของตนเอง
ช่วงทรัพย์ ได้แก่เอาทรัพย์สินอันหนึ่งเข้าแทนที่ทรัพย์สินอีกอันหนึ่ง ในฐานะนิตินัยอย่างเดียวกันกับทรัพย์สินอันก่อน
มาตรา 227 – เมื่อเจ้าหนี้ได้รับค่าสินไหมทดแทนความเสียหายเต็มตามราคาทรัพย์หรือสิทธิซึ่งเป็นวัตถุแห่งหนี้นั้นแล้ว ท่านว่าลูกหนี้ย่อมเข้าสู่ฐานะเป็นผู้รับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้อันเกี่ยวกับทรัพย์หรือสิทธินั้น ๆ ด้วยอำนาจกฎหมาย
คำวินิจฉัย: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)
สรุป: จันทร์ไม่อยู่ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิจึงไม่สามารถเรียกร้องให้พุธผู้ทำละเมิดรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายจำนวน 200,000 บาทให้แก่ตนได้
ข้อ 3 ในวันที่ 28 มกราคม 2568 นางสาวพลอยใสได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน 1 แปลงจากนายตะวันราคา 2,000,000 บาท ตกลงจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินในวันที่ 31 มีนาคม 2568 โดยนางสาวพลอยใสได้ชำระราคาค่าที่ดินให้แก่นายตะวันบางส่วนในวันทำสัญญาเป็นเงินจำนวน 500,000 บาท ส่วนที่เหลือจะชำระให้ในวันจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน และนายตะวันจะต้องดำเนินการถางหญ้าพร้อมปรับหน้าดินให้เรียบร้อยก่อนส่งมอบ ต่อมานายทะเลเจ้าของบริษัทอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ได้ติดต่อขอซื้อที่ดินแปลงดังกล่าวของนายตะวันเพื่อนำไปพัฒนาโครงการคอนโดหรู นายทะเลทราบดีว่านายตะวันได้ทำสัญญาจะขายที่ดินแปลงดังกล่าวให้กับนางสาวพลอยใสแล้วนายทะเลจึงเสนอขอซื้อที่ดินแปลงดังกล่าวในราคา 3,500,000 บาท และจะดำเนินการถางหญ้าพร้อมปรับหน้าดินเอง นายตะวันมีความจำเป็นต้องใช้เงินจึงรับข้อเสนอของนายทะเลและได้ทำสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาดพร้อมจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่นายทะเลในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2568 ภายหลังนางสาวพลอยใสทราบเรื่อง จึงยื่นฟ้องขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างนายตะวันและนายทะเล นายตะวันให้การต่อสู้ว่านายตะวันมีทรัพย์สินเพียงพอที่จะชำระหนี้ค่าเสียหายให้นางสาวพลอยใสและสามารถคืนเงินค่าที่ดินจำนวน 500,000 บาทให้แก่นางสาวพลอยใสได้ นางสาวพลอยใสจึงมิได้เสียเปรียบแต่อย่างใดขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง
ดังนี้ ให้วินิจฉัยว่า นางสาวพลอยใสจะฟ้องขอเพิกถอนนิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างนายตะวันและนายทะเลได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
หลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 237 – เจ้าหนี้ชอบที่จะร้องขอให้ศาลเพิกถอนเสียได้ซึ่งนิติกรรมใด ๆ อันลูกหนี้ได้กระทำลงทั้งรู้อยู่ว่าจะเป็นทางให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าปรากฏว่าในขณะที่ทำนิติกรรมนั้น บุคคลซึ่งเป็นผู้ได้ลาภงอกแต่การนั้นมิได้รู้เท่าถึงข้อความจริงอันเป็นทางให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบนั้นด้วย แต่หากกรณีเป็นการทำให้โดยเสน่หา ท่านว่าเพียงแต่ลูกหนี้เป็นผู้รู้ฝ่ายเดียวเท่านั้นก็พอแล้วที่จะขอเพิกถอนได้
บทบัญญัติดังกล่าวมาในวรรคก่อนนี้ ท่านมิให้ใช้บังคับแก่นิติกรรมใดอันมิได้มีวัตถุเป็นสิทธิในทรัพย์สิน
คำวินิจฉัย: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)
สรุป: นางสาวพลอยใสสามารถฟ้องขอให้เพิกถอนนิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างนายตะวันและนายทะเลได้ตามมาตรา 237
ข้อ 4 นายกิตติทำสัญญากู้ยืมเงินจากนายรวยเป็นจำนวน 2,000,000 บาท ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 4 เดือน นายรวยถึงแก่ความตาย บุตรทั้งสองคนของนายรวย ได้แก่ นายพฤกษ์และนายเรืองจึงช่วยกันดูแลธุรกิจต่อ เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ นายกิตติไม่ทราบว่าบุตรของนายรวยคนใดบ้างที่จะมีสิทธิได้รับมรดก นายกิตติเห็นว่านายพฤกษ์เป็นพี่คนโตก็เลยนำเงินต้นทั้งหมดไปชำระหนี้ให้แก่นายพฤกษ์เพียงผู้เดียว แต่นายพฤกษ์ปฏิเสธไม่รับชำระหนี้ นายกิตติจึงนำสัญญาพร้อมเงินสดไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี แล้วรีบแจ้งให้ทั้งสองทราบ แต่นายเรืองไม่ยินยอมด้วยในการวางทรัพย์เพราะไม่เคยปฏิเสธการชำระหนี้ และกลัวว่าหากภายหลังนายพฤกษ์ได้เป็นผู้จัดการมรดกจะไม่ยอมให้ส่วนแบ่งแก่ตน ข้อเท็จจริงปรากฎในภายหลังว่านายพฤกษ์และนายเรืองต่างเป็นทายาทโดยพินัยกรรมที่มีสิทธิรับมรดก
ให้วินิจฉัยว่า การวางทรัพย์ดังกล่าวมีผลทางกฎหมายอย่างไร นายเรืองจะฟ้องนายกิตติต่อศาลให้ชำระหนี้แก่ตนเป็นจำนวน 1,000,000 บาท (ครึ่งหนึ่ง) ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
หลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 207 – ถ้าลูกหนี้ขอปฏิบัติการชำระหนี้ และเจ้าหนี้ไม่รับชำระหนี้นั้นโดยปราศจากมูลเหตุอันจะอ้างกฎหมายได้ไซร้ ท่านว่าเจ้าหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด
มาตรา 292 – การที่ลูกหนี้ร่วมกันคนหนึ่งชำระหนี้นั้น ย่อมได้เป็นประโยชน์แก่ลูกหนี้คนอื่น ๆ ด้วย วิธีเดียวกันนี้ท่านให้ใช้บังคับแก่การใด ๆ อันพึงกระทำแทนชำระหนี้ วางทรัพย์สินแทนชำระหนี้ และหักกลบลบหนี้ด้วย
ลูกหนี้ร่วมกันคนหนึ่งมีสิทธิเรียกร้องอย่างไร ลูกหนี้คนอื่น ๆ จะเอาสิทธิอันนั้นไปใช้หักกลบลบหนี้หาได้ไม่
มาตรา 298 – ถ้าบุคคลหลายคนมีสิทธิเรียกร้องการชำระหนี้ โดยทำนองซึ่งแต่ละคนอาจจะเรียกให้ชำระหนี้สิ้นเชิงได้ไซร้ แม้ถึงว่าลูกหนี้จำต้องชำระหนี้สิ้นเชิงแต่เพียงครั้งเดียว (กล่าวคือเจ้าหนี้ร่วมกัน) ก็ดี ท่านว่าลูกหนี้จะชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้แต่คนใดคนหนึ่งก็ได้ตามแต่จะเลือก ความข้อนี้ให้ใช้บังคับได้ แม้ทั้งที่เจ้าหนี้คนหนึ่งจะได้ยื่นฟ้องเรียกชำระหนี้ไว้แล้ว
มาตรา 299 – การที่เจ้าหนี้ร่วมกันคนหนึ่งผิดนัดนั้น ย่อมเป็นโทษแก่เจ้าหนี้คนอื่น ๆ ด้วย
ถ้าสิทธิเรียกร้องและหนี้สินนั้นเป็นอันเกลื่อนกลืนกันไปในเจ้าหนี้ร่วมกันคนหนึ่ง สิทธิของเจ้าหนี้คนอื่น ๆ อันมีต่อลูกหนี้ก็ย่อมเป็นอันระงับสิ้นไป
นอกจากนี้ ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา 292, 293 และ 295 มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม กล่าวโดยเฉพาะก็คือ แม้เจ้าหนี้ร่วมกันคนหนึ่งจะโอนสิทธิเรียกร้องให้แก่บุคคลอื่นไปก็หากระทบกระทั่งถึงสิทธิของเจ้าหนี้คนอื่น ๆ ด้วยไม่
มาตรา 331 – ถ้าเจ้าหนี้บอกปัดไม่ยอมรับชำระหนี้ก็ดี หรือไม่สามารถจะรับชำระหนี้ได้ก็ดี หากบุคคลผู้ชำระหนี้วางทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งหนี้ไว้เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้แล้ว ก็ย่อมจะเป็นอันหลุดพ้นจากหนี้ได้ ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่บุคคลผู้ชำระหนี้ไม่สามารถจะหยั่งรู้ถึงสิทธิ หรือไม่รู้ตัวเจ้าหนี้ได้แน่นอนโดยมิใช่เป็นความผิดของตน
คำวินิจฉัย: กรณีตามปัญหา การที่นายกิตติทำสัญญากู้ยืมเงินจากนายรวยเป็นจำนวน 2,000,000 บาท ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 4 เดือน นายรวยถึงแก่ความตาย บุตรทั้งสองคนของนายรวย ได้แก่ นายพฤกษ์และนายเรืองต่างเป็นทายาทโดยพินัยกรรมที่มีสิทธิรับมรดกจึงช่วยกันดูแลธุรกิจต่อนั้น ย่อมถือว่านายพฤกษ์และนายเรืองเป็นผู้มีสิทธิรับมรดกในสิทธิเรียกร้องในหนี้ที่มีต่อนายกิตติต่อตามมาตรา 1600 ดังนั้นนายพฤกษ์และนายเรืองจึงอยู่ในฐานะเป็นเจ้าหนี้ร่วมของนายกิตติโดยผลของกฎหมาย
เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ นายกิตติไม่ทราบว่าบุตรของนายรวยคนใดบ้างที่จะมีสิทธิได้รับมรดก แต่นายกิตติเห็นว่านายพฤกษ์เป็นพี่คนโตจึงนำเงินต้นทั้งหมดไปชำระหนี้ให้แก่นายพฤกษ์เพียงผู้เดียว แต่นายพฤกษ์ปฏิเสธไม่รับชำระหนี้ นายกิตติจึงนำสัญญาพร้อมเงินสดไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี แล้วรีบแจ้งให้ทั้งสองคือนายพฤกษ์และนายเรืองทราบนั้น การที่นายกิตตินำเงินไปชำระหนี้ให้แก่นายพฤกษ์เจ้าหนี้ร่วมคนหนึ่งเพียงผู้เดียวนั้น นายกิตติซึ่งเป็นลูกหนี้ย่อมสามารถทำได้ตามมาตรา 298 และการที่นายพฤกษ์ปฏิเสธไม่รับชำระหนี้โดยปราศจากมูลเหตุอันจะอ้างกฎหมายได้นั้น ย่อมถือว่านายพฤกษ์เจ้าหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัดตามมาตรา 207 และการที่นายพฤกษ์เจ้าหนี้ร่วมคนหนึ่งตกเป็นผู้ผิดนัด ย่อมมีผลแก่นายเรืองเจ้าหนี้ร่วมอีกคนหนึ่งด้วย คือ ให้ถือว่านายเรืองตกเป็นผู้ผิดนัดด้วยตามมาตรา 299 วรรคหนึ่ง
เมื่อนายพฤกษ์ปฏิเสธไม่รับชำระหนี้ การที่นายกิตติได้นำเงินสดจำนวน 2,000,000 บาทไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้ และได้แจ้งให้ทั้งสองทราบแล้วนั้นถือการวางทรัพย์สินแทนการชำระหนี้โดยชอบตามมาตรา 331 และการวางทรัพย์ในกรณีดังกล่าวย่อมมีผลต่อนายเรืองเจ้าหนี้ร่วมอีกคนหนึ่งด้วยตามมาตรา 299 วรรคสาม ประกอบมาตรา 292 วรรคหนึ่ง มาตรา 207 และมาตรา 331 และมีผลทำให้นายกิตติลูกหนี้เป็นอันหลุดพ้นจากหนี้นั้น ดังนั้น นายเรืองจะฟ้องกิตติต่อศาลให้ชำระหนี้แก่ตนเป็นจำนวน 1,000,000 บาท (ครึ่งหนึ่ง) ไม่ได้
สรุป: การวางทรัพย์ดังกล่าวของนายกิตติลูกหนี้ย่อมมีผลทำให้นายกิตติหลุดพ้นจากหนี้จำนวน 2,000,000 บาท และนายเรืองจะฟ้องนายกิตติต่อศาลให้ชำระหนี้แก่ตนเป็นจำนวน 1,000,000 บาท ไม่ได้ด้วยเหตุผลและหลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น




ใส่ความเห็น