LAW1101

📍 พิกัดสั่งซื้อ
ซื้อหนังสือ & ข้อสอบ (เล่ม/มีคำอธิบาย): Sheet and Book
ซื้อหนังสือ: หลักกฎหมายมหาชน

เพิ่มเติม
1. วิชา LAW (ทั้งหมด)
2. วิชา LAW1101

แนวข้อสอบนี้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางในการอ่านหนังสือ กรณีต้องการคำอธิบาย/วินิจฉัยรูปแบบเต็ม สามารถสั่งซื้อได้จากลิงก์ด้านบนหรือคลิกด้านล่าง

ข้อ 1 จงอธิบายหลักกฎหมายที่สำคัญเกี่ยวกับการควบคุมการใช้อำนาจรัฐว่ามุ่งที่การควบคุมในเรื่องใดเป็นสำคัญ และมีวิธีการควบคุมอย่างไร

คำตอบ: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)

ข้อ 2 จงอธิบายถึงลักษณะสำคัญในการจัดองค์กรของรัฐทางปกครองภายใต้การใช้ “หลักการกระจายอำนาจทางบริการ” มาให้เข้าใจ และให้อธิบายว่าองค์กรที่ได้รับการกระจายอำนาจทางบริการมีรูปแบบใดบ้าง (อธิบายมาให้เข้าใจในแต่ละประเด็น)

แนวคำตอบ

หลักการกระจายอำนาจปกครอง เป็นหลักในการจัดระเบียบบริหารราชการ โดยวิธีการที่รัฐจะมอบอำนาจปกครองบางส่วนให้แก่องค์กรทางปกครองอื่นที่ไม่ใช่องค์กรของราชการบริหารส่วนกลาง เพื่อไปจัดทำบริการสาธารณะบางอย่างโดยมีความเป็นอิสระ เช่น การมอบอำนาจให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นไปดูแลและจัดทำบริการสาธารณะ เพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่น เป็นต้น ซึ่งองค์กรทางปกครองนั้น ไม่ต้องอยู่ในความบังคับบัญชาของส่วนกลาง เพียงแต่อยู่ในความกำกับดูแลเท่านั้น

การกระจายอำนาจปกครองแบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบ ได้แก่

1. การกระจายอำนาจทางเขตแดนหรือทางพื้นที่ เป็นวิธีการกระจายอำนาจให้แก่ส่วนท้องถิ่น โดยให้ส่วนท้องถิ่นได้มีการจัดตั้งองค์กรขึ้นมาแยกต่างหากจากส่วนกลาง และให้มีสภาพเป็นนิติบุคคล ได้แก่ เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล องค์การบริหารส่วนจังหวัด กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา แล้วส่วนกลางก็จะมอบอำนาจให้องค์กรส่วนท้องถิ่นเหล่านั้นไปดำเนินการจัดทำกิจการบริการสาธารณะตามอำนาจหน้าที่ที่กฎหมายได้กำหนดไว้ โดยจะมีการกำหนดขอบเขตหรือพื้นที่ไว้ ซึ่งโดยหลักทั่วไปองค์กรส่วนท้องถิ่นนั้นก็จะไปทำกิจการนอกเขตหรือนอกพื้นที่ที่กำหนดไว้ไม่ได้ นอกจากจะมีกฎหมายบัญญัติยกเว้นไว้โดยเฉพาะ
   
   ซึ่งวิธีการกระจายอำนาจให้แก่ส่วนท้องถิ่นวิธีนี้ กระทำโดยการมอบอำนาจการจัดทำกิจการบริการสาธารณะหลาย ๆ อย่างให้แก่ส่วนท้องถิ่นไปจัดทำโดยเจ้าหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่นนั้นเอง และด้วยงบประมาณขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่นเพื่อสนองตอบต่อความต้องการส่วนรวมของประชาชนในท้องถิ่นนั้น ๆ
   
2. การกระจายอำนาจทางบริการหรือทางเทคนิค เป็นวิธีการกระจายอำนาจ โดยที่ส่วนกลางจะมอบบริการสาธารณะอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียวให้แก่องค์กรที่มีการจัดตั้งขึ้นมิได้อยู่ในสังกัดของส่วนกลาง ได้แก่ องค์การของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และองค์การมหาชน รับไปดำเนินงานด้วยเงินทุนและด้วยเจ้าหน้าที่ขององค์การนั้น ๆ เช่น การมอบอำนาจ หน้าที่เกี่ยวกับการเดินรถไฟทั่วทั้งประเทศให้แก่องค์การของรัฐ คือ การรถไฟแห่งประเทศไทย หรือการมอบอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการผลิตและจำหน่ายกระแสไฟฟ้าให้กับการไฟฟ้านครหลวง หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เป็นต้น
   
   การกระจายอำนาจลักษณะนี้เกิดขึ้นเนื่องจากในรัฐสมัยใหม่นั้น มีกิจการของรัฐที่จะต้องจัดทำเพิ่มขึ้นและสลับซับซ้อนมากกว่าแต่ก่อน ทำให้รัฐต้องเข้าไปจัดทำกิจการดังกล่าวในรูปขององค์กรกระจายอำนาจทางบริการ ไม่ว่าจะเป็นในทางเศรษฐกิจ สังคม กีฬา วัฒนธรรม ฯลฯ โดยให้กิจการนั้น ๆ เป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจารัฐ มีทรัพย์สินเป็นของตนเอง มีผู้บริหารของตนเอง ซึ่งจะมีที่มาอย่างไรย่อมขึ้นอยู่กับลักษณะขององค์กรนั้น ๆ

รูปแบบขององค์กรของรัฐที่ดำเนินกิจการในรูปแบบขององค์กรกระจายอำนาจทางบริการ ได้แก่

1. รัฐวิสาหกิจ เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบบริการสาธารณะทางอุตสาหกรรมและพาณิชยกรรม ซึ่งผลิตสินค้าหรือบริการที่มีลักษณะเป็นการใช้บริการสาธารณะและงานสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ หรืองานของรัฐบางด้านที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงและการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ หรือการดำเนินกิจกรรมที่มีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนที่รัฐของจำเป็นต้องควบคุมและดำเนินการแต่ผู้เดียว หรือเป็นงานที่ภาคเอกชนยังไม่พร้อมที่จะลงทุนดำเนินการ
   
2. องค์การมหาชน เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบบริการสาธารณะทางสังคมและวัฒนธรรม เช่น การศึกษา การวิจัย การฝึกอบรม การทำนำบำรุงศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาและการส่งเสริมการกีฬา การพัฒนาและถ่ายทอดวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ การบริการทางสาธารณสุขและการแพทย์ การสังคมสงเคราะห์ เป็นต้น
   
3. องค์กรของรัฐ ได้แก่ ส่วนราชการซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบการให้บริการสาธารณะทางปกครองซึ่งเป็นภารกิจหลักของรัฐ และรวมถึงหน่วยงานของรัฐในรูปแบบใหม่ที่มีการจัดตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่ในการควบคุมและกำกับดูแลกิจกรรมของรัฐหรือดำเนินกิจการบริการสาธารณะตามนโยบายสำคัญที่ต้องการความเป็นกลางอย่างเคร่งครัด ปราศจากการแทรกแซงจากอำนาจทางการเมือง เช่น ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เป็นต้น

ข้อ 3 จงอธิบายลักษณะสำคัญของสมาพันธรัฐและสหพันธรัฐ และเปรียบเทียบความแตกต่างของรัฐทั้งสองรูปแบบ

คำตอบ: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)

สั่งซื้อแนวข้อสอบพร้อมคำอธิบาย, คำวินิจฉัย, หนังสือ