POL3311

📍 พิกัดสั่งซื้อ
ซื้อหนังสือ & ข้อสอบ (เล่ม/มีคำอธิบาย): Sheet and Book
ซื้อหนังสือ: การเมืองและระบบราชการ

เพิ่มเติม
1. วิชา POL (ทั้งหมด)
2. วิชา POL3311

แนวข้อสอบนี้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางในการอ่านหนังสือ กรณีต้องการคำอธิบาย/วินิจฉัยรูปแบบเต็ม สามารถสั่งซื้อได้จากลิงก์ด้านบนหรือคลิกด้านล่าง

---

ข้อ 1: Good Governance หมายถึงอะไร และมีหลักการสำคัญ ๆ อะไรบ้าง จงอธิบายให้ละเอียดและยกตัวอย่างประกอบคำอธิบาย นักศึกษาคิดว่าหลัก Good Governance สามารถนำมาปรับใช้ในระบบราชการไทยได้หรือไม่ แค่ไหน เพียงใด จงอธิบาย

คำตอบ: ธรรมาภิบาล (Good Governance) หมายถึง หลักการบริหารจัดการที่ดีอันเกี่ยวข้องกับนโยบายของส่วนราชการและพฤติกรรมของบุคลากรในองค์การ ทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ซึ่งเรียกว่า การบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการจัดระเบียบให้ทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาชน โดยรอบครอบคลุมถึงฝ่ายวิชาการ ฝ่ายปฏิบัติการ ฝ่ายราชการ และฝ่ายธุรกิจ สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข มีความรัสามัคคีและร่วมกันเป็นพลัง ก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน และเป็นส่วนเสริมความเข้มแข็งหรือสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ประเทศ ทั้งนี้เพื่อบรรเทาป้องกันและแก้ไขเยียวยาภาวะวิกฤติอันตรายที่อาจจะมีขึ้นมาในอนาคต เพราะสังคมจะรู้สึกถึงความยุติธรรม ความโปร่งใส และความมีส่วนร่วม อันเป็นคุณลักษณะสำคัญของศักดิ์ศรี ความเป็นมนุษย์ การปกครองแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข เพื่อให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ ความเป็นไทย และกระแสโลกในยุคปัจจุบัน

หลักการของธรรมาภิบาล มี 6 ประการ ได้แก่

1. หลักนิติธรรม หมายถึง การตรากฎหมาย กฎกติกาที่ถูกต้องเป็นธรรม การบังคับใช้เป็นไปตามกฎกติกาที่ตกลงกันไว้ คำนึงถึงสิทธิเสรีภาพ ความยุติธรรมของสมาชิก
2. หลักคุณธรรม หมายถึง การยึดมั่นในความถูกต้องดีงาม ส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนพัฒนาตนเอง เพื่อให้มีความซื่อสัตย์ จริงใจ ขยัน อดทน มีระเบียบวินัย ประกอบอาชีพสุจริต
3. หลักความโปร่งใส หมายถึง สุจริตโปร่งใส หรือมีความหมายตรงกันข้ามกับการทุจริตคอร์รัปชั่น ซึ่งเป็นความหมายถึงความสุจริตโปร่งใส
4. หลักความมีส่วนร่วม หมายถึง การให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับทางราชการ การบริหาร การวางแผน การร่วมปฏิบัติและร่วมควบคุมงานสาธารณะ
5. หลักความรับผิดชอบ หมายถึง การตระหนักในสิทธิหน้าที่ในความรับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้นจากการกระทำ
6. หลักความคุ้มค่า หมายถึง การบริหารจัดการทรัพยากรที่มีจำกัดเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ส่วนรวม โดยให้อย่างคุ้มค่า สร้างสรรค์สินค้า และบริการที่มีคุณภาพ แข่งขันได้ในเวทีโลก และรักษาสภาพแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติให้สมบูรณ์ยั่งยืน โดยมุ่งประโยชน์สุข

ธรรมาภิบาลกับระบบราชการ

หลัก Good Governance นั้นสามารถนำมาปรับใช้ในระบบราชการไทยได้ ไม่ว่าการปฏิรูประบบราชการหรือการปฏิรูปการเมืองไทยนั้น จากแรงกดดันของการเปลี่ยนแปลงโลกภายนอกที่ต้องมีการแข่งขันและกระแสประชาธิปไตย โดยภาคประชาชนคาดหวังจากการบริหารราชการจากรัฐบาลนั้น ดังน้้น การปฏิรูประบบราชการซึ่งเป็นกลไกของรัฐบาลในประเทศที่กำลังมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองสู่การเป็นประชาธิปไตย การบริหารราชการแผ่นดินให้บริการและพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และพัฒนาประเทศตามทิศทางเป้าหมายที่กำหนดไว้ เพื่อให้ได้ “ระบบราชการ 4.0” และ “ระบบการบริหารราชการแนวใหม่”

---

ข้อ 2: ตัวแบบการนำนโยบายไปปฏิบัติ (Implementation Model) ซึ่ง ศ.ดร.สมพงษ์ เกษทสิน นั้นได้เสนอไว้มีตัวแบบอะไรบ้าง นำเสนอในบริบทราชการไทยในขณะนี้ได้ (หยิบยกเพียงตัวแบบเดียว) จงวิเคราะห์ อธิบาย และยกตัวอย่างให้เห็นเป็นรูปธรรม

คำตอบ: ศ.ดร.สมพงษ์ เกษมสิน ได้เสนอตัวแบบการนำนโยบายไปปฏิบัติไว้ 6 ตัวแบบ ดังนี้

1. ตัวแบบมีเหตุผล (Rational Model)
2. ตัวแบบทางการจัดการ (Management Model)
3. ตัวแบบทางด้านการพัฒนาองค์การ (Organization Development Model)
4. ตัวแบบกระบวนการของระบบราชการ (Bureaucratic Process Model)
5. ตัวแบบทางการเมือง (Political Model)
6. ตัวแบบทั่วไป (General Model)

สำหรับตัวแบบที่จะหยิบยกมานำเสนอจำนวน 1 ตัวแบบ ได้แก่ ตัวแบบทางการจัดการ (Management Model) โดยเน้นขีดสมรรถนะภายในของหน่วยงานที่รับผิดชอบบริหารว่ามีจุดอ่อนและจุดแข็งในด้านต่าง ๆ หรือไม่ อย่างไร เช่น โครงสร้างองค์การ บุคลากร งบประมาณ สถานที่ วัสดุอุปกรณ์และสิ่งอำนวจความสะดวก ตลอดจนเทคโนโลยีสมัยใหม่ อย่างไรก็ตามมักพบว่าหน่วยงานที่มีขีดสมรรถนะค่อนข้างต่ำ แต่ก็จะส่งผลให้การนำนโยบาลไปปฏิบัติประสบความสำเร็จ

ปัจจัยในการบริหารงาน มีองค์ประกอบที่สำคัญ ดังนี้

1. คนหรือบุคคล (Man)
2. เงิน (Money)
3. วัสดุอุปกรณ์ (Material)
4. การจัดการ (Management)

---

ข้อ 3: จากกรณีการโยกย้าย นายถวิล เปลี่ยนศรี อดีตเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ กรณีดังกล่าวนี้จะมีสะท้อนสภาวะ “อัมนาจยาธิปไตย” หรือไม่ อย่างไร และอิทธิพลวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมสังคมไทยมีผลต่อ “หลักความเป็นกลางทางการเมือง” ของข้าราชการหรือไม่ อย่างไร จงอธิบายพร้อมยกตัวอย่างสถานการณ์จริงในปัจจุบันมาประกอบให้เข้าใจ

คำตอบ: (ขึ้นอยู่กับการพิจารณา)

---

ข้อ 4: วัฒนธรรมองค์การในระบบราชการไทย (Bureaucratic Culture) จะสามารถแก้ไขได้ด้วยหลักการ เช่น ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (ด้านที่ 6), ทักษะของพลเมืองในศตวรรษที่ 21 หรือ Collaborative Governance: CG อย่างใดอย่างหนึ่งให้สอดคล้องเพื่อให้ข้าราชการในปัจจุบันนำไปเป็นบทเรียน “สร้างระบบราชการดิจิทัล” ต่อไปอย่างไร… จงอธิบายพร้อมยกตัวอย่างสถานการณ์จริงในปัจจุบันมาประกอบให้เข้าใจ

คำตอบ: วัฒนธรรมองค์การในระบบราชการไทยนั้นสามารถแก้ไขด้วย “ทักษะของพลเมืองในศตวรรษที่ 21” แต่เป็นเพียงการแก้ไขในบางแง่มุมเท่านั้น ไม่ใช่ทั้งหมดของวัฒนธรรมองค์การในระบบราชการไทย

ทักษะของพลเมืองในศตวรรษที่ 21 ได้แก่

1. ทักษะในการรู้จักรักษาอัตลักษณ์ที่ดีของตัวเอง (Digital Citizen Identity)
2. ทักษะในการบริหารจัดการเวลาในโลกดิจิตทั (Screen Time Management)
3. ทักษะในการรับมือการกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์ (Cyberbullying Management)
4. ทักษะในการรักษาความปลอดภัยของตนเองบนโลกไซเบอร์ (Cyber Security Management)
5. ทักษะในการจัดการความเป็นส่วนตัว (Privacy Management)
6. ทักษะในการคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking)
7. ทักษะในการบริหารจัดการข้อมูลร่องรอยทางดิจิทัล (Digital Footpring)
8. ทักษะการใช้เทคโนโลยีอย่างมีความเห็นอกเห็นใจและสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น (Digital Empathy)

การสร้างระบบดิจิทัล : ระบบราชการดิจิทัลหรือระบบราชการ 4.0 เป็นระบบราชการในบริบทไทยแลนด์ 4.0 ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากวิสัยทัศน์ของประเทศไทยว่า “ประเทศมีความมั่นคง มั่นคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ภาครัฐหรือระบบราชการนั้นควรจะต้องทำงานโดยยึด “หลักธรรมาภิบาล” เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนเป็นหลัก โดยมีองค์ประกอบอยู่ 3 ด้าน คือ

1. เปิดกว้างและเชื่อมโยงกัน
2. ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง
3. มีสมรรถนะสูงและทันสมัย

---

สั่งซื้อแนวข้อสอบพร้อมคำอธิบาย, คำวินิจฉัย, หนังสือ